12 Maymun ve Süre Yolculuğu

12 maymun ve zaman yolculugu 61972bf88bf6e 860x483 - 12 Maymun ve Süre Yolculuğu

Süre yolculuğu, insanoğlunun yüzyıllardır ilgisini çekmiştir. Zamanda seyahat yapmak, geçmişe gidip yapmış olduğu hataları düzeltmek yada geleceğe gidip kendini ve konumu görmek hepimiz tarafınca dört gözle beklenen bir durum olmuştur. Einstein ve öteki fizikçiler bu mevzuyla ilgili açıklamalar, emekler yapmışlardır.Görecelilik kuramı ile vakit ve uzay terimi oldukça kez tartışılmıştır. Bilim yönü bir yana insanlık için vakit yolculuğu hep ilgi çekici olacaktır. Dünya sinemasında, Kelebek Tesiri (2004), The Time Machine (1960), Primer (2004), Time After Time (1979), 12 Monkeys (1995), ülke sinemamızda A.R.O.G (2008),  Süre Makinesi 1973 (2014) şeklinde yapımlar zamanda yolculuğu merkezine alan filmlerdir.Terry Gilliam’ın yönetmenliğinde çekilen 12 Monkeys filmi, türü içinde mühim bir yere haizdir. Brad Pitt, Bruce Willes ve Madeleine Stowe’ un yer almış olduğu 1995 yılında yapılmış bilim kurgu türü film, türünün efsanelerinden sayılmaktadır.  Filmin ana karakteri James Cole bilinmeyen bir gelecekte bir grup insan ile birlikte yaşamaktadır. Film içinde bu bilinmeyen geleceğin tarihini hiçbir detayda görmemekteyiz.Terry Gilliam röportajlarında bilinmeyen geleceğin 2035 bulunduğunu belirtmiştir.  1996 senesinde ortaya çıkan ve sebebi bilinmeyen ölümcül bir virüs insanlığın sonu olmuştur. Yüzde birlik bir kati hariç tüm insanlık yok olmuştur. Hayatta kalmayı başaran insanoğlu ise yer altında yaşamaktadır. Cole, ‘’gönüllü’’ olarak bir grup bilim insanı tarafınca geçmişe gönderilmek suretiyle görevlendiriliyor.Cole karakterin geçmişe yollanma amacı ise virüsün sebebini ve iyi mi ortaya çıktığını ortaya saptamak, eğer bu tespit mümkün olursa bilim adamları bu duruma bir çözüm bulmaya çalışacaklardır. Süre ve mekan karmaşıklığı içinde sürüklenen film, klasik ifade tarzını yansıtmamaktadır.Terry Gilliam, film içinde bir oldukça sahnede kapitalizm, delilik sorgulanması, seçkin dünya tartışmalarına karakterler üstünden direkt gönderme yapmakta ve bunu perdeye aktarmaktadır. Jeffrey karakterinin ‘’Delilik nedir biliyor musun? Delilik çoğunluğun kurallarıdır!’’ repliği toplumsal yaşama ve seçkin dünya düzenine direkt bir eleştiridir.Jeffrey’ in ‘’koltuğumdan kalk’’ diye bağırmasının peşinden ‘’Artık üretici olmaktan çıktık. Bir şey yapmıyoruz. Her şey otomatik. O halde biz neyiz? Biz tüketiciyiz, Jim. Tamam, tamam. Bir sürü şey satın al, iyi bir yurttaş olursun. Fakat bir sürü şey satın almazsan, ne olursun? Ne? Akıl hastası olursun.’’ cümle dizisi ise ağır bir kapitalizm göndermesidir. Akıl hastalığı terimini burada cemiyet içinde üst katman tarafınca aşağılanan ve kapitalizm çarkının dişlileri içinde ezilen, yaşam mücadelesi veren alt katman için net bir benzetmedir.Cole’ ün gelecek ve geçmiş arasındaki geçen döngüsü bir amaca hizmet etmekteydi. İnsanlığa bir hizmet çatısı altında ezici bir görevdi. Bilim adamlarının amacı bu şekilde dile getiriliyordu. İnsanlığı yine dünya üstünde yaşatmak.Genel perspektiften bakılmış olduğu vakit ‘’gelecek’’ doktorlarının amacı hiçbir vakit geçmişteki insanları kurtarmak değildi. Film içinde buna birçok değişik yerde referans vardı. Felaketin sonucunun değişmeyeceği ve çözümün geçmişteki insanlara yarar sağlamayacağını fark etmekteyiz. ‘’Gelecek’’ doktorlarının aslolan amacı bir tek saf virüsten bir örnek almaktı.Saf virüsten bir örnek onların çalışmalarını, bağışıklık üretmelerini sağlayacak ve bir çözüme kavuşmaları ile sonuçlanacaktı. Yine yeryüzünde insanoğlu yaşayabilecekti.ABD vatandaşı Kuramsal Fizikçi Mallett’ in kuramsal yaklaşımına bakılırsa doğrusal vakit döngüsel bir şekle doğru bükülebilir, bundan dolayı uzay ve vakit birbirine sıkı bir şekilde bağlıdır. Uzaydaki bir sapma, zamanda da sapmaya sebep olur. Fizikçi Hawking, dünyayı ayağa kaldıran açıklamasında ”uzay-zamandaki eğrilmelerle oluşan geçitler zamanda gezi etmeyi mümkün kılabilir. Bu geçitler, uzayda bir tüp geçit gibidir ve bu gezi bigün yapılacak” dedi.Stephen Hawking, 1995 senesinde, Oxford Üniversitesi’nde meydana getirilen bir konferansta, vakit yolculuğu mevzusunda bir konuşmasında “Sizi temin ederim ki, hemen hemen icra eden birini görmememize ve bulunduğunu kanıtlayamamıza karşın, zamanda seyahat mümkündür. Evrendeki kara delikler, vakit yolculuğunu mümkün kılabilir.Bu sebeple,  kara deliklerin, gelecekteki uygarlıklar tarafınca kullanılabileceği yolunda ciddi iddialar ve bulgular var demişti. Hawking’ in bu sözleri, birçok araştırmacının, “Gelecekten gelen vakit gezmenleri dünya tarihini değiştirmiş olabilirler.”[1] tezini destek sunar, hatta doğrular nitelikteydi.Bu teoriye dayanarak film içinde ‘’gönüllü’’ vakit yolcularının geçmişte kalmalarına izin verilmiyordu. Saniyelik bir değişiklik bile geleceği etkileyebilirdi. ‘’Gelecek’’ doktorları tüm çalışmalarını riske atmak istemedikleri için geçmişte kalmaya asla izin vermiyorlardı. Bu açıdan bakılmış olduğu vakit ne James, ne başka bir ‘’gönüllü’’ bu izni alamadı. Bilimsel kuram açısından senaryo üstündeki bu detaylar etkileyiciydi.Değişik bir açıdan bakılmış olduğu vakit, aslen ‘’gelecek’’ doktorları filmin son kısmında James’in virüsü taşıyan adamı vurmasını istememiş olabilirler. Bir tek kimin virüsü yaydığını öğrenmek amacındaydılar.James, birçok sahnede ikilem içinde kalmaktadır. Deli olduğu ve bir tek dünyayı kurtaracak gözlem için bir gönüllü olduğu algısı içinde kıvranmaktaydı. Izleyici açısından ise bu ikilik tüm vakalar ‘’James’in hayal dünyası olabilir mi?’’ düşüncesine dönüşmekteydi.Film içinde James’in duyduğu kim bilir ses bu düşüncelere kapılmamıza sebep olmaktaydı. Bu sesin ‘’gelecek’’ doktorlarına ilişkin olduğu varsayılan bir kuram fakat doktorlara değil aslen doktorların bir garantileme sistemine ilişkin bulunduğunu görebilmekteyiz. Dünyaya gönderilen ‘’gönüllü’’ karakterlerin işleri çok kötü etmesine bir çeşit çözüm üretilmişti.Hatta bu garantileme düşüncesini, filmin son repliği olan ‘’sigortacıyım’’ kelimesi ile eşleştirebilmekteyiz. ‘’Gelecek’’ doktorları kendilerini insanlığın yaşamını garantileyicisi sıfatında gördüğünü söyleyebilmekteyiz. Geleceği garantilemek yada sigortalamak.James bir itirafında doktorları düşünmeden ‘’Ben akıl hastasıyım. Tüm bu tarz şeyleri ben uydurdum.’’  diyor. Bu aslen tüm yaşamış olduğu kafa karışıklığının, duyduğu kim bilir sesin ve yeryüzünde yaşamına Kathryn ile devam etmek istemesinin sonucuydu. Kathryn ile yaşamak istemesini, doktorlardan kaçmak için dişlerini sökmesi ve yerinin bulunmasını istememesinden dolayı referans verebilmekteyiz.Tüm film aslen James’in bir amaç uğruna neler yaşayabileceğini ve geçireceği evrimi anlatmaktaydı.Filmin final kısmında taksi içinde 12 Maymun çetesinin virüsü yürüyerek grup olmadığını anlayabilmişti. Benim kişisel görüşüm, final kısmında virüsü yürüyerek kişiyi geri planda bırakılmış ve filme seyircinin bakışı değişik bir yöne doğru değişmişti.Bilgili bir tercih bulunduğunu ek olarak düşünmekle beraber bir tek bu kısmın daha derin işlenebileceğini savunmaktayım. Virüsü yürüyerek kişinin en azından görsel anlamda film içinde daha detaylı anlatılmasını beklerdim.Son bölümde görünen bir karakterin film dahilinde oldukça etkisi altına alan olmadığını ve filme anlamsal boyutta bir katkıda bulunmadığını savunmaktayım.  Film bütününde ise ses kullanımının ve renklerin solukluğunun – kıyamet sonrası ile eşleştirdiğimizde – filme gerilim unsurunu yerinde verdiği düşüncesinde çoğunluk ile hemfikirim.Filmin sonunda James ölünce aklıma gelen tek şey filmin başlarında kullandığı, hemen sonra Altıncı His filmimizde de kullanılan ‘’Ölü insanoğlu görüyorum.’’ repliğiydi.[1] http://www.zamandayolculuk.com/sayfa1.HTM

https://bilgi-bilgi.com

I am a web developer who is working as a freelancer. I am living in Saigon, a crowded city of Vietnam. I am promoting for https://bilgi-bilgi.com/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir