12 Maymun ve Vakit Yolculuğu

12 maymun ve zaman yolculugu 61a06698cf72a 860x483 - 12 Maymun ve Vakit Yolculuğu

Vakit yolculuğu, insanoğlunun yüzyıllardır ilgisini çekmiştir. Zamanda seyahat yapmak, geçmişe gidip yapmış olduğu hataları düzeltmek yada geleceğe gidip kendini ve konumu görmek hepimiz tarafınca dört gözle beklenen bir durum olmuştur. Einstein ve öteki fizikçiler bu mevzuyla ilgili açıklamalar, emekler yapmışlardır.Görecelilik kuramı ile süre ve uzay terimi oldukca kez tartışılmıştır. Bilim yönü bir yana insanlık için süre yolculuğu hep ilgi çekici olacaktır. Dünya sinemasında, Kelebek Tesiri (2004), The Time Machine (1960), Primer (2004), Time After Time (1979), 12 Monkeys (1995), ülke sinemamızda A.R.O.G (2008),  Vakit Makinesi 1973 (2014) şeklinde yapımlar zamanda yolculuğu merkezine alan filmlerdir.Terry Gilliam’ın yönetmenliğinde çekilen 12 Monkeys filmi, türü içinde mühim bir yere haizdir. Brad Pitt, Bruce Willes ve Madeleine Stowe’ un yer almış olduğu 1995 yılında yapılmış bilim kurgu türü film, türünün efsanelerinden sayılmaktadır.  Filmin ana karakteri James Cole bilinmeyen bir gelecekte bir grup insan ile birlikte yaşamaktadır. Film içinde bu bilinmeyen geleceğin tarihini hiçbir detayda görmemekteyiz.Terry Gilliam röportajlarında bilinmeyen geleceğin 2035 bulunduğunu belirtmiştir.  1996 senesinde ortaya çıkan ve sebebi bilinmeyen ölümcül bir virüs insanlığın sonu olmuştur. Yüzde birlik bir kati hariç tüm insanlık yok olmuştur. Hayatta kalmayı başaran insanoğlu ise yer altında yaşamaktadır. Cole, ‘’gönüllü’’ olarak bir grup bilim insanı tarafınca geçmişe gönderilmek suretiyle görevlendiriliyor.Cole karakterin geçmişe yollanma amacı ise virüsün sebebini ve iyi mi ortaya çıktığını ortaya saptamak, eğer bu tespit mümkün olursa bilim adamları bu duruma bir çözüm bulmaya çalışacaklardır. Vakit ve mekan karmaşıklığı içinde sürüklenen film, klasik ifade tarzını yansıtmamaktadır.Terry Gilliam, film içinde bir oldukca sahnede kapitalizm, delilik sorgulanması, seçkin dünya tartışmalarına karakterler üstünden direkt gönderme yapmakta ve bunu perdeye aktarmaktadır. Jeffrey karakterinin ‘’Delilik nedir biliyor musun? Delilik çoğunluğun kurallarıdır!’’ repliği toplumsal yaşama ve seçkin dünya düzenine direkt bir eleştiridir.Jeffrey’ in ‘’koltuğumdan kalk’’ diye bağırmasının peşinden ‘’Artık üretici olmaktan çıktık. Bir şey yapmıyoruz. Her şey otomatik. O halde biz neyiz? Biz tüketiciyiz, Jim. Tamam, tamam. Bir sürü şey satın al, iyi bir yurttaş olursun. Fakat bir sürü şey satın almazsan, ne olursun? Ne? Akıl hastası olursun.’’ cümle dizisi ise ağır bir kapitalizm göndermesidir. Akıl hastalığı terimini burada cemiyet içinde üst katman tarafınca aşağılanan ve kapitalizm çarkının dişlileri içinde ezilen, yaşam mücadelesi veren alt katman için net bir benzetmedir.Cole’ ün gelecek ve geçmiş arasındaki geçen döngüsü bir amaca hizmet etmekteydi. İnsanlığa bir hizmet çatısı altında ezici bir görevdi. Bilim adamlarının amacı bu şekilde dile getiriliyordu. İnsanlığı yeniden dünya üstünde yaşatmak.Genel perspektiften bakılmış olduğu süre ‘’gelecek’’ doktorlarının amacı hiçbir süre geçmişteki insanları kurtarmak değildi. Film içinde buna birçok değişik yerde referans vardı. Felaketin sonucunun değişmeyeceği ve çözümün geçmişteki insanlara yarar sağlamayacağını fark etmekteyiz. ‘’Gelecek’’ doktorlarının aslolan amacı yalnız saf virüsten bir örnek almaktı.Saf virüsten bir örnek onların çalışmalarını, bağışıklık üretmelerini sağlayacak ve bir çözüme kavuşmaları ile sonuçlanacaktı. Yeniden yeryüzünde insanoğlu yaşayabilecekti.ABD vatandaşı Kuramsal Fizikçi Mallett’ in kuramsal yaklaşımına bakılırsa doğrusal süre döngüsel bir şekle doğru bükülebilir, şu sebeple uzay ve süre birbirine sıkı bir şekilde bağlıdır. Uzaydaki bir sapma, zamanda da sapmaya sebep olur. Fizikçi Hawking, dünyayı ayağa kaldıran açıklamasında ”uzay-zamandaki eğrilmelerle oluşan geçitler zamanda gezi etmeyi mümkün kılabilir. Bu geçitler, uzayda bir tüp geçit gibidir ve bu gezi bigün yapılacak” dedi.Stephen Hawking, 1995 senesinde, Oxford Üniversitesi’nde meydana getirilen bir konferansta, süre yolculuğu mevzusunda bir konuşmasında “Sizi temin ederim ki, hemen hemen meydana getiren birini görmememize ve bulunduğunu kanıtlayamamıza karşın, zamanda seyahat mümkündür. Evrendeki kara delikler, süre yolculuğunu mümkün kılabilir.Şundan dolayı,  kara deliklerin, gelecekteki uygarlıklar tarafınca kullanılabileceği yolunda ciddi iddialar ve bulgular var demişti. Hawking’ in bu sözleri, birçok araştırmacının, “Gelecekten gelen süre gezmenleri dünya tarihini değiştirmiş olabilirler.”[1] tezini destek sunar, hatta doğrular nitelikteydi.Bu teoriye dayanarak film içinde ‘’gönüllü’’ süre yolcularının geçmişte kalmalarına izin verilmiyordu. Saniyelik bir değişiklik bile geleceği etkileyebilirdi. ‘’Gelecek’’ doktorları tüm çalışmalarını riske atmak istemedikleri için geçmişte kalmaya asla izin vermiyorlardı. Bu açıdan bakılmış olduğu süre ne James, ne başka bir ‘’gönüllü’’ bu izni alamadı. Bilimsel kuram açısından senaryo üstündeki bu detaylar etkileyiciydi.Değişik bir açıdan bakılmış olduğu süre, aslına bakarsak ‘’gelecek’’ doktorları filmin son kısmında James’in virüsü taşıyan adamı vurmasını istememiş olabilirler. Yalnız kimin virüsü yaydığını öğrenmek amacındaydılar.James, birçok sahnede ikilem içinde kalmaktadır. Deli olduğu ve yalnız dünyayı kurtaracak gözlem için bir gönüllü olduğu algısı içinde kıvranmaktaydı. Izleyici açısından ise bu ikilik tüm vakalar ‘’James’in hayal dünyası olabilir mi?’’ düşüncesine dönüşmekteydi.Film içinde James’in duyduğu kim bilir ses bu düşüncelere kapılmamıza sebep olmaktaydı. Bu sesin ‘’gelecek’’ doktorlarına ilişik olduğu varsayılan bir kuram fakat doktorlara değil aslına bakarsak doktorların bir garantileme sistemine ilişik bulunduğunu görebilmekteyiz. Dünyaya gönderilen ‘’gönüllü’’ karakterlerin işleri iğrenç etmesine bir çeşit çözüm üretilmişti.Hatta bu garantileme düşüncesini, filmin son repliği olan ‘’sigortacıyım’’ kelimesi ile eşleştirebilmekteyiz. ‘’Gelecek’’ doktorları kendilerini insanlığın yaşamını garantileyicisi sıfatında gördüğünü söyleyebilmekteyiz. Geleceği garantilemek yada sigortalamak.James bir itirafında doktorları düşünmeden ‘’Ben akıl hastasıyım. Tüm bu tarz şeyleri ben uydurdum.’’  diyor. Bu aslına bakarsak tüm yaşamış olduğu kafa karışıklığının, duyduğu kim bilir sesin ve yeryüzünde yaşamına Kathryn ile devam etmek istemesinin sonucuydu. Kathryn ile yaşamak istemesini, doktorlardan kaçmak için dişlerini sökmesi ve yerinin bulunmasını istememesinden dolayı referans verebilmekteyiz.Tüm film aslına bakarsak James’in bir amaç uğruna neler yaşayabileceğini ve geçireceği evrimi anlatmaktaydı.Filmin final kısmında taksi içinde 12 Maymun çetesinin virüsü yürüyerek grup olmadığını anlayabilmişti. Benim kişisel görüşüm, final kısmında virüsü yürüyerek kişiyi geri planda bırakılmış ve filme seyircinin bakışı değişik bir yöne doğru değişmişti.Bilgili bir tercih bulunduğunu ek olarak düşünmekle beraber yalnız bu kısmın daha derin işlenebileceğini savunmaktayım. Virüsü yürüyerek kişinin en azından görsel anlamda film içinde daha detaylı anlatılmasını beklerdim.Son bölümde görünen bir karakterin film dahilinde oldukca etkisinde bırakan olmadığını ve filme anlamsal boyutta bir katkıda bulunmadığını savunmaktayım.  Film bütününde ise ses kullanımının ve renklerin solukluğunun – kıyamet sonrası ile eşleştirdiğimizde – filme gerilim unsurunu yerinde verdiği düşüncesinde çoğunluk ile hemfikirim.Filmin sonunda James ölünce aklıma gelen tek şey filmin başlarında kullandığı, sonrasında Altıncı His filmimizde de kullanılan ‘’Ölü insanoğlu görüyorum.’’ repliğiydi.[1] http://www.zamandayolculuk.com/sayfa1.HTM

https://bilgi-bilgi.com

I am a web developer who is working as a freelancer. I am living in Saigon, a crowded city of Vietnam. I am promoting for https://bilgi-bilgi.com/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir