Mustafa İnan

Mustafa Inan Prof 1

Mustafa İnan

Prof. Dr. Mustafa İnan, (d. 1911, Adana – ö. 5 (beş) Ağustos 1967, Freiburg-Almanya), Türk İnşaat Mühendisliği İnşaat Mühendisi, akademisyen, bilim insanı.

Uygulamalı ve kuramsal mekanik branşında zamanının önde gelen bilim adamlarındandır. Yaşamını Türkiye’de bilimin gelişmesine adamıştır. 1957-1959 seneleri arasında İstanbul Teknik Üniversitesi İTÜ’de rektörlük yapmıştır. TÜBİTAK’ın kurucularından birisidir.

Mustafa Inan Prof 1

Yaşamı

1911’de Adana’da dünyaya geldi. Babası gezici posta memuru Hüseyin Avni Bey, anası Rabia Hanım’dır. I. Dünya Savaşı’nda nsonra ailesi Fransız işgali sebebiyle Adana’dan ayrılıp, Konya’ya göç etti.

Kurtuluş Savaşı’nın bitince dönebildikleri Adana’da ilköğretim okulu ve ortaokuldan mezun oldu. Ortaokulun son sınıfını ücretsiz yatılı olarak okudu. Yatılı okuldaki lakabı, matematiğe olan ilgisinden ötürü Matematik riyaziyeci Mustafa idi. Ney üflemeye, yunus Emre, Mevlana gibi filozofların incelemeye başladı.[ Haluk Uygur, Sıradışı bir bilimadamının öyküsüAltınşehir Adana Kent Kültürü ve Sanat Dergisi, Eylül-Ekim 2013 sayısı]

1931’de yatılı okulu birincilikle bitirdi ve Yüksek Mühendis Mektebi’ne birincilikle girdi. [ Bilim Kurulu Eski Başkanları: Prof. Dr. Mustafa İnanTÜBİTAK sitesi Erişim tarihi:12.03.2013] Yükseköğrenim senelerinde tiyatroya bilhassa de edebiyata ilgisi arttı.

Mustafa Inan Prof 2

İTÜ’yü pekiyi derece’yle birinci bitirdi. Doktora için devlet bursuyla gönderilmiş olduğu Zürih’te, Eidgenössische Technische (ETH)’de Vrendel kirişleri hususunda çalıştı ve Vrendel tipi köprülerin fotoelastisitesini] incelendi. Fotoelastisite alanında incelenme yapan ilk Türk bilim insanı oldu.1941 senesinde doktora derecesini aldı. “Kayma Merkezi” başlıklı ilk makalesi 1943’te yayımlandı.Bu, bir Türk biliminsanının yurtdışındaki ilk doktora çalışması kabul görür.

1942-1944 arasında Türkiye’de askerlik görevini yaptı . 1944 tarihinde Türkiye’nin ilk hanım arkeoloji arkeoloğu Prof. Dr. Jale İnan’la evlendi. Bu evlilikten Hüseyin isminde bir bebekleri oldu (1945).

İnan, 1944’te adı İstanbul Teknik Üniversitesi olarak değiştirilen Yüksek Mühendis Mektebi’nde Teknik mekanik ve mukavemet Muallim Muavinliği’ne tayin edildi. 1945’te profesör ünvanını aldı. 1950’li senelerde üniversitede fotoelastisite laboratuvarını kurdu. Aynı kurumda Teknik mekanik ve Genel mukavemet Kürsüsü başkanı (1946-1954), İnşaat fakültesi dekanı (1954-1956) ve rektör (1957-1959) olarak hizmet verdi. En genç dekan, ve en genç rektör oldu. Yöneticilikteki başarısı, 1957’de İtalyan hükümetinin iyi idarecilere vermiş olduğu “Grand Ufficale” ünvanı ile ödüllendirildi.[ Füsun Oralalp, Bilim Öğrencisi Bir Öğretmen Mustafa İnanBilim Teknik Dergisi, ]

1959-1964 seneleri arasında, ilk suni uyduların fırlatılmış olduğu sıralarda “Suni Peyklerin yörünge Hesaplarına Dair Bazı Sonuçlar” adlı makalesiyle başlayarak, toplam 11 adet yazı yayımlayan Mustafa İnan, 1961’de “Taşıma Matrisi” (Carryover Matrix) terimini “Elastomekanikte İntikal Matrisi” adlı makalesiyle tanımlayarak dünya’da taşıma matrisi probleminde çalışma yapan ilk bilim insanlarından oldu.

1962’de düzenlemiş olduğu konferanslarla üniversite etrafıni bilgisayarla kuramsal düzeyde tanıştırdı. bilgisayar, ertesi sene bütün üniversitelere girdi.

Rekötrlük döneminden sonra Milli eğitim Bakanlığı ve Bayındırlık bakanlığı için aldığı önerileri reddeti.[ Esin İnan, Bir Bilim Sanatçısı Mustafa İnanİTÜ Musafa İnan Kütüphanesi Kitabı, İTÜ Rektörlüğü, 2008]

Mustafa Inan Prof 3

Fikir babaslarından ve kurucularından birisi olduğu Türkiye Bilimsel ve Teknik incelenme Kurumu’nda 1963-1967’de Bilim Kurulu üyesi olarak vazife yapan İnan, Mart 1967’de başkanlığa seçildi.[ Kaybettiğimiz Değerler, Prof. Dr. Mustafa İnanBilim Teknik Dergisi]

Bilimsel makalelerinin ve seminerlerinin yanında Kızılderililer’den Arya-Daharma’ya, Düşünme Sanatına dek birçok konuyla ilgilenip, bu mevzularda yazılar yazan konferanslar veren İnan, başta Türkçe olmak üzere Acemce , Musevice, Yunanca, Arapça kelimeler ve anlamları üstüne de çalışmalar çerçevesinde “Dil ve Matematik” adlı bir yazı yayımladı.

1 Eylül 1967’da Amerika Birleşik Devletleri Amerika , İsviçre ve Almanya’da, ilmi ve mesleki çalışmalar gerçekleştirmek üzere 6 (altı) ay süreyle vazifelendirilmişken, Türkiye’de nükseden ve anlaşılamayan rahatsızlığı için Almanya’nın Freiburg kentine tedavi olmak üzre gitti. Tedavisi devam ederken 5 (beş) Ağustos 1967 senesinde yattığı hastanede sabaha karşı 04.30’da vefat etti.

Mustafa Inan Prof 4

Mustafa İnan’ın cenazesi, 10 Ağustos 1967’da İstanbul Teknik Üniversitesi’nin Taşkışla Binasında yapılan törendan sonra Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Vefatından 4 yıl sonra Türkiye Bilimsel ve Teknik incelenme Kurumu TÜBİTAK Bilim Kurulu, 9 (dokuz) Ağustos gün ve 134 sayılı toplantısında Mustafa İnan’a 1971 TÜBİTAK Hizmet Ödülü vermeyi kararlaştırmıştır. Ayrıca Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Merkez Kütüphanesine ve İstanbul-Ankara arasındaki bir köprüyola (viyadük) ismi verilmiştir.

TÜBİTAK’IN bilim insanı Yetiştirme Grubu’na ait bir proje çerçevesinde ısmarlaması sonucu hayatı , talebesi Oğuz Atay’ın kaleme aldığı Bir Bilim Adamının Romanı (1975) adlı biyografik romana konu olmuştur.[ Nesrin Karaca, Bilim, kültür ve Sanatın Bir Karakter Odağında Kesişmiş olduğu Eser: Bir Bilim Adamının Romanı‘, Yaşam Bilimleri Dergisi, Batman Üniversitesi Journal of Life Sciences, Cilt 1 (bir) , Sayı 1 (bir) , 2012]

Makaleleri

* Kayma Merkezi (İstanbul Mühendis Okulu Dergisi, 1943, rakam 2 (iki) ,3,4)
* Elastic Stability of a Cylindirical Strip Subjected to Simple Bending ( İTÜ Bülteni, 1952, Cilt:5)
* Shear Center of Semi Elliptical Cross-Section (İTÜ Bülteni, 1951, Cilt:4)
* Çok Şekil Değiştiren Cisimlerin Elastisite Teorisine dair (Ord. Prof. Fikri Santur’u anma kitabı, İTÜ İnşaat Fakültesi, 1952)
* Durchslagsstabilitæt eines Zylindrischen Flæchenstreifens under der Wirkung der Biegemomentes (İstanbul’da toplanmış “Sekizinci Teorik ve Tatbiki mekanik Kongresi”ne bildiri , 1953)
* Suni Peyklerin yörünge Hesaplarına Dair Bazı Sonuçlar ( İTÜ, 1959, Cilt 17, Sayı:3)
* Termik Asıllı İlkel Gerilmelerin Doğuşu ( İTÜ Dergisi, 1959, Cilt: 17 , Sayı: 4)
* İç Basınca Maruz Çok Kalın küre Kabuklarının Plastik Durumu (İTÜ Dergisi, 1961, Cilt 19, Sayı: 1)
* On the Hypoteses used in the Non-Uniform Torsion (İTÜ Bülteni 1961, Sayı 13)
* The Carry-over Matrix in Elastomechanics (İTÜ Bülteni, 1961, Cilt: 14)
* Dağlı Yüklere Maruz Kolonların Burkulmasına Dair ( İTÜ Dergisi, 1962, Cilt 20 , Sayı 2)
* An Approximate Method in Calcultating the Finite Displacements of Beams (İTÜ Bülteni, 1962, Cilt 15)
* İki Ucu Mafsallı Dağılı Yüklere Maruz Kolonun Burkulmasına dair ( İTÜ Dergisi, 1963, Cilt 21, Sayı 1)
* The Stability of Circular Arches and Carry-over Matrix (İTÜ Bülteni, 1963, Cilt: 16, Sayı: 2)
* İp Çokgeni Denklemi ve Nümerik İntegrasyon (İTÜ Dergisi, 1964, Cilt 22 , Sayı 1)
* Sıfır kuvvet Sistemleri ve Saint-Venant Prensibi (İTÜ Dergisi, 1964, Cilt 22, Sayı 4)

Telif Kitapları

* Elasto- Mekanikte Başlangıç Değerleri Metodu ve Taşıma Matrisi (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1948)
* Elastik Çubukların Genel Teorisi (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1966)
* Cisimlerin Mukavemeti (Arı Kitabevi Matbaası, İstanbul, 1967)
* Düzlemde Elastisite Teorisi (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1969)

Çevirileri

* Cisimlerin Mukavemeti, Kısım I – S. Timoshenko (aslı İngilizce) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1948)
* Cisimlerin Mukavemeti, Kısım II – S. Timoshenko (aslı İngilizce) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1948)
* Plak ve Kabuklar Teorisi – S. Timoshenko (aslı İngilizce) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1950)
* Elemanter Mukavemet- Theodor Pöschl (aslı Almanca) (İTÜ İnşaat Fakültesi Yayını, Mustafa İnan Kütüphanesi İTÜ Kütüphanesi, 1952)

Avatar Of Burak
https://bilgi-bilgi.com

I am a web developer who is working as a freelancer. I am living in Saigon, a crowded city of Vietnam. I am promoting for http://sneeit.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir