Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa – Makam sahibi

Yirmisekizzade Mehmed Said Pasa - Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa - Makam sahibi

Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa – Makam sahibi

Yirmisekizzade Mehmet Sait Paşa (d.? o. Ekim 1761) III. Osman saltanatında 25 Ekim 1755 – 1 (bir) Nisan 1756 tarihleri arasında 5 ay bir hafta sadrazamlık yapmış Osmanlı Devleti Osmanlı devlet adamıdır.

Yirmisekizzade Mehmed Said Pasa

Hayatı

III. Ahmed saltanatında elçilik görevi ile Fransa’ya gönderilmiş olan ve meşhur Paris Sefaretnamesi’nin yazarı Yirmisekiz Mehmed Çelebi’nin erkek evladıdır . Kendi kariyerinde de elçilik vazifeleri ön plana çıkmıştır.

Babası ile Paris’ten dönüşlerinde hâcegân sınıfına terfi ettirilerek sipahi ve silâhdar kâtibi olmuştur. I. Mahmud’un tahta çıkışı ile saltanat değişimini Rusya Rus çariçesine anlatmak için 1730 Eylül sonunda şıkk-ı sâlis defterdarı ünvanı ile Petersburg’a gönderilmiş, Kasım 1732 tarihinde de padişahın tahta çıkışını kutlama için gelen Şerbatof’a karşı fevkalâde elçi olarak önce Rusya’ya, ordan da 17. asır başında Osmanlı Devleti’ne sığınmış olan İsveç Kralı Demirbaş Şarl’ın taktığı borçları öğrenim için sefaretle İsveç’e gitmiştir. Bu alacak ancak yüzyılın sonlarına doğru İsveç’in borç karşılığı gemi vermesi ile tahsil edilebilmiştir.

Yirmisekizzade Mehmed Said Pasa 1 e1625884120306

1735-1739 Osmanlı-Rus Savaşı öncesinde, Avusturya aracılığı ile savaşı önlemek için yapılan Niyemirav görüşmelerinde reisül-küttab Mustafa, Ruznamçe-i evvel Ümnî, sadaret mektupçusu Ragıp Efendi’lerle beraber silâhdar katibi sıfatı ile yer almıştır. 1739 Belgrad Antlaşması sonrasında Avusturyayla hudut görüşmelerini iki sene yürüten Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa, İstanbul’a dönüşü sonra , Haziran 1741 tarihinde nâme-i hümâyun ve Rumeli beylerbeyi pâyesiyle, babası gibi elçilikle Paris’e gönderildi. Amaç, Rusların Belgrad Anlaşması’na riayet etmemelerinden ötürü I. Mahmud’un şikayetlerini, antlaşma hükümlerinin tatbikinin sorumluluğunu üstüne almış olan XV. Louis’ye şifahen iletmekti.

Yirmisekizzade Mehmed Said Pasa 2

1742 Ekim’inde İstanbul’a döndü ve aynı sene Aralık ayında tevkii (nişancı) oldu. 1744 Şubat ayında Mısır’da ümera arasındaki anlaşmazlıkları incelenmek ve soruşturmak Mısır’a gönderildi. Kasım 1745’de defter emini oldu, Tiryaki Hacı Mehmed Paşa’nın sadrazamlığa getirilmesi üstüne Ağustos 1746 tarihinde onun yerine kethüda tayin edildi. Sadrazamın sert tabiatı ve aralarındaki düşünce ayrılıkları sebebiyle geçinemediklerinden ötürü Mart 1747 tarihinde de kendi isteği ile tekrar defter eminliğine tenzil edildi, ve Eylül 1748 tarihinde ikinci kere nişancı oldu.

 

Ağustos 1750 tarihinde Divitdar Mehmed Emin Paşa’nın sadrazam olması üstüne aynı tarihte ikinci kere sadrazam kethüdası oldu. Fakat 2 buçuk ay sonra azlolunarak ve evinde bile oturmasına müsaade edilmeyerek Hicaz’a gitmesi emrolunup Mısır’a gönderilmek istendi ve Gelibolu ‘ya dek yollandı ise de sonra vazgeçildi ve bir süre Gelibolu’da bırakılarak, ardından 4 (dört) Haziran 1750 tarihli bir fermanla İstanbul’a davet edildi ve üçüncü kere nişancı oldu.

Yirmisekizzade Mehmed Said Pasa 3

Ağustos 1752 tarihinde nişancılıktan ayrılmış ise de bir sene sonra dördüncü kere nişancı olmuştur. Ağustos 1755’de de üçüncü kere sadrazam kethüdalığına getirilmiştir.

 

Sadrazam Silahdar Bıyıklı Ali Paşa’nın zamanında bu rolü yürüten Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa, Bıyıklı Ali Paşa’nın idam edilmesi üstüne 25 Ekim 1755’de sadrazam tayin edilmiştir. Ancak sadrazamlığı 3 aydan uzun sürmemiştir. Kararsız ve şüpheci bir tabiatı olan III. Osman tarafından azledilerek, öldürülmeyeceğine dair kendine emniyet gelmek için oğlu Yirmisekizzade Mesud Bey mübaşir tayin edilerek, İstanköy adasına sürgün edilmiş, malları da müsadere edlimemiştir. Yerine ikinci kere Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa tayin edildi.

Sait Mehmet Paşa, daha sonra Hanya sancağına ve Nisan 1757 tarihinde Mısır valiliğine tayin edildi.

Haziran 1758 tarihinde bu görevini de Köse Bahir Mustafa Paşa’ya bırakarak, Ocak 1759 tarihinde Adana valisi olmuş, Temmuz 1760 tarihinde bir fermanla Beyşehir sancağı da dahil edilerek büyütülen Karaman (Konya) valiliğine getirilmiştir.

 

Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa, 1761 tarihinde Maraş valiliğine tayin edilmiş, aynı senenin Ekim ayında orada ölmüştür.

Değerlendirme

Yirmisekizzade Mehmed Said Paşa, değerli, detaylı, atak , devlet işlerine ve siyasal vaziyete ve Avrupa ahvaline vakıf, tecrübeli veve ikna kuvvetine sahip bir vezirdi. Babasının 1720 tarihindeki Fransa elçiliğinden dönüşte İbrahim Müteferrikayla birlikte Türkiye’de ilk matbaanın açılmasında büyük görevi olmuştur. Kendisi de, Rusya, İsveç ve Fransa’ya elçilikle gönderilerek vazifelerini iyi bir biçimde yürütmüştür. Ayrıca bir tıp ders kitabı ve İsveç Sefaretnamesi yazmıştır.

https://bilgi-bilgi.com

I am a web developer who is working as a freelancer. I am living in Saigon, a crowded city of Vietnam. I am promoting for https://bilgi-bilgi.com/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir